Vân Trang thắng 42km Y Tý Mùa Vàng: “Chạy bằng đôi chân, không chạy bằng miệng thiên hạ”

Ngày 6/9/2026, giải chạy địa hình Y Tý Mùa Vàng tại xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai chứng kiến màn trình diễn ấn tượng của nữ runner Vân Trang (biệt danh Jang Doll). Ở cự ly 42km, cô cán đích với thời gian 4 giờ 26 phút, giành vị trí thứ nhất nội dung nữ và vị trí thứ hai toàn giải – thành tích chỉ kém đúng một vận động viên nam. Điều làm nên giá trị của tấm huy chương này nằm ở độ khắc nghiệt của cung đường. Trail 42km Y Tý có tổng độ cao tích lũy hơn 1.300m; runner phải vượt qua những con dốc đứng dưới cái nắng vùng cao và băng qua đỉnh Lảo Thẩn cao 2.860m so với mực nước biển. Không khí loãng và địa hình hiểm trở khiến nhiều vận động viên phải giảm tốc độ, thậm chí đi bộ ở những đoạn cuối. Thế nhưng Vân Trang lại duy trì được nhịp chạy đều đặn. Chia sẻ với phóng viên sau khi về đích, nữ runner người Hà Nội cho biết chiến thuật của cô là chia nhỏ hành trình, tập trung vào từng đoạn đường, giữ hơi thở và bổ sung năng lượng đúng lúc. “Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: ‘Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội’”, cô kể. Đáng chú ý, Vân Trang không phải là vận động viên chuyên nghiệp mà là bà mẹ 4 con. Ngoài chạy bộ, cô tập gym, bơi lội và các bài bổ trợ. Quá trình tích lũy thể lực diễn ra đều đặn nhiều năm, giúp cô có được nền tảng bền bỉ. “Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật”, cô nói thêm. Chiến thắng chuyên môn lẽ ra phải là tâm điểm của câu chuyện, nhưng một bộ phận cư dân mạng lại tập trung vào ngoại hình của nữ vận động viên. Một số bình luận khiếm nhã trên các hội nhóm chạy bộ so sánh vòng một của cô với “hai quả bưởi” và cho rằng cô “vác hai quả bưởi đi chạy”. Hình ảnh thành tích bị đẩy xuống thứ yếu, nhường chỗ cho những lời giễu cợt thiếu thiện chí. Vân Trang không chọn cách im lặng. Cô có màn đáp trả sòng phẳng, thẳng thắn và bản lĩnh: “Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực ‘tiếp tế vitamin C’ cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!”. Người phụ nữ 35 tuổi cũng gửi thông điệp về cách nhìn nhận phụ nữ trong thể thao: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình”. Trước câu hỏi có thay đổi trang phục để né tránh sự soi mói hay không, cô khẳng định: “Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình”. Cô nói thêm rằng marathon dạy cô không phải lúc nào cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo; cuộc sống cũng tương tự. Lời khen giúp vui, lời chê giúp nhìn lại, còn lời thiếu thiện chí nên học cách bỏ qua. Câu chuyện của Vân Trang gợi mở một vấn đề lớn hơn: định kiến về ngoại hình trong thể thao nữ vẫn tồn tại. Nhiều vận động viên nữ từng phải đối mặt với những bình luận tương tự. Việc họ mặc trang phục thoải mái để vận động không phải là lời mời cho người khác bình phẩm. Ngược lại, thành tích đạt được sau hàng nghìn giờ luyện tập xứng đáng nhận được sự ghi nhận tuyệt đối. Với Vân Trang, hành trình mới vừa bắt đầu. Ngay sau Y Tý, cô đặt mục tiêu chinh phục cự ly 70km của giải VMM – một trong những giải chạy địa hình danh giá nhất Việt Nam – và xa hơn là chinh phục 100km vào cuối năm. Cô bày tỏ quyết tâm: “Hãy cứ để thành tích lên tiếng. Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ”. Khép lại mùa giải Y Tý Mùa Vàng với danh hiệu nhất nữ 42km và top 2 chung cuộc, Vân Trang để lại một hình ảnh đẹp: người phụ nữ chạy marathon không chỉ vượt qua núi cao dốc đứng mà còn vượt qua những ánh mắt phán xét. Cô chạy bằng đôi chân của mình – và quan trọng hơn, cô đang truyền cảm hứng cho những phụ nữ khác cũng dám bước ra đường chạy, tận hưởng niềm vui vận động và không ngừng trở nên tốt hơn mỗi ngày.